Strona główna / Historia sztuki / Najsłynniejsi malarze i ich dzieła — przewodnik

Najsłynniejsi malarze i ich dzieła — przewodnik

Lista najsłynniejszych malarzy świata z ich najważniejszymi dziełami — od renesansu po XX wiek, plus osobna sekcja o polskim malarstwie. Przy każdym nazwisku jedno zdanie o tym, za co konkretnie trafił do historii, i jeden obraz, od którego warto zacząć.

Najsłynniejsi malarze świata

Malarz	Lata	Za co	Dzieło rozpoznawcze
Leonardo da Vinci	1452–1519	Sfumato, studia anatomiczne	Mona Lisa
Michał Anioł	1475–1564	Monumentalna figura ludzka	Sklepienie Kaplicy Sykstyńskiej
Rafael Santi	1483–1520	Harmonia kompozycji	Szkoła ateńska
Caravaggio	1571–1610	Światłocień jako narzędzie narracji	Powołanie św. Mateusza
Rembrandt	1606–1669	Światło i psychologia portretu	Straż nocna
Diego Velázquez	1599–1660	Gra spojrzeń i miejsce widza	Las Meninas
Jan Vermeer	1632–1675	Światło dzienne we wnętrzu	Dziewczyna z perłą
Francisco Goya	1746–1828	Sztuka jako oskarżenie	Rozstrzelanie powstańców madryckich
Claude Monet	1840–1926	Światło jako temat	Impresja, wschód słońca
Vincent van Gogh	1853–1890	Kolor i faktura jako emocja	Gwiaździsta noc
Paul Cézanne	1839–1906	Bryła i konstrukcja obrazu	Góra Sainte-Victoire
Gustav Klimt	1862–1918	Ornament i złoto	Pocałunek
Pablo Picasso	1881–1973	Kubizm i ciągła zmiana stylu	Guernica
Salvador Dalí	1904–1989	Surrealizm i precyzja detalu	Trwałość pamięci
Frida Kahlo	1907–1954	Autoportret jako świadectwo	Dwie Fridy
Jackson Pollock	1912–1956	Malarstwo gestu	Number 1A
Andy Warhol	1928–1987	Pop-art i seryjność	Puszki Campbell’s

Najsłynniejsze obrazy świata

Mona Lisa — Leonardo da Vinci, Luwr. Najbardziej rozpoznawalny obraz na świecie, głównie dzięki kradzieży z 1911 roku.
Ostatnia Wieczerza — Leonardo, Mediolan. Fresk rozpadający się od momentu ukończenia z powodu eksperymentalnej techniki.
Gwiaździsta noc — Van Gogh, MoMA.
Krzyk — Edvard Munch, Oslo. Cztery wersje, dwie kradzieże.
Guernica — Picasso, Madryt.
Dziewczyna z perłą — Vermeer, Haga. Nie portret, lecz „tronie” — studium typu.
Narodziny Wenus — Botticelli, Florencja.
Pocałunek — Klimt, Wiedeń.
Trwałość pamięci — Dalí, MoMA.
Wielka fala — Hokusai, drzeworyt, wiele kopii na świecie.

Polscy malarze i ich dzieła

Malarz	Lata	Dzieło
Jan Matejko	1838–1893	Bitwa pod Grunwaldem
Józef Chełmoński	1849–1914	Czwórka
Jacek Malczewski	1854–1929	Melancholia
Olga Boznańska	1865–1940	Dziewczynka z chryzantemami
Stanisław Wyspiański	1869–1907	Macierzyństwo, witraże
Tamara Łempicka	1898–1980	Autoportret w zielonym bugatti
Zdzisław Beksiński	1929–2005	Obrazy z okresu fantastycznego
Tadeusz Dominik	1928–2014	Barwne pejzaże na granicy abstrakcji

Tadeusz Dominik jest przykładem malarza, którego rozpoznaje się natychmiast, a nazwiska często nie — jego intensywne, syntetyczne pejzaże są jednym z najbardziej charakterystycznych zjawisk polskiego malarstwa powojennego.

Alfons Mucha i secesja

Obrazy Muchy to w większości nie obrazy, lecz plakaty litograficzne — i właśnie to jest w nich najciekawsze. Alfons Mucha, czeski artysta pracujący w Paryżu, stworzył wizualny język secesji: kobieta w rozwianych szatach, ornament roślinny, aureola z ornamentu za głową, pastelowa paleta.

Jego najważniejsze dzieło to jednak coś zupełnie innego — „Epopeja słowiańska”, cykl dwudziestu monumentalnych płócien o historii Słowian, nad którym pracował osiemnaście lat.

Techniki, które warto znać przy oglądaniu obrazów

Sfumato — miękkie, zamglone przejścia bez konturu (Leonardo).
Chiaroscuro — ostry kontrast światła i cienia (Caravaggio).
Impasto — gruba warstwa farby z widoczną fakturą (Van Gogh, Rembrandt).
Dry point (sucha igła) — technika graficzna, w której rysuje się igłą wprost w metalowej płycie; daje charakterystyczną, miękką, aksamitną kreskę.
Alla prima — obraz malowany na jeden raz, bez podmalówki.

Obrazy na ścianę — jak wybrać

Reprodukcja słynnego obrazu i ręcznie malowane płótno działają w mieszkaniu zupełnie inaczej. Kilka praktycznych zasad:

Skala — obraz nad kanapą powinien mieć około dwóch trzecich jej szerokości.
Wysokość — środek obrazu na poziomie oczu, czyli około 150 cm od podłogi.
Jeden akcent — jeden duży obraz działa lepiej niż pięć małych bez wspólnego mianownika.
Własna praca — obraz namalowany samodzielnie ma w mieszkaniu przewagę, której nie ma żadna reprodukcja: historię.

Kobiety w malarstwie — malarki, które trzeba znać

Historia sztuki pisana przez stulecia pomijała malarki niemal systemowo — nie dlatego, że ich nie było, tylko dlatego, że nie miały wstępu do akademii i do studium aktu, czyli do dwóch rzeczy, bez których nie dało się malować scen historycznych, a więc zdobyć uznania. Te, które przebiły się mimo to:

Malarka	Lata	Za co
Artemisia Gentileschi	1593–1653	Barokowe sceny biblijne z kobietą jako sprawczynią, nie ofiarą
Élisabeth Vigée Le Brun	1755–1842	Portrecistka Marii Antoniny, ponad 600 portretów
Berthe Morisot	1841–1895	Współzałożycielka impresjonizmu, scena domowa jako pełnoprawny temat
Olga Boznańska	1865–1940	Portret psychologiczny, matowa, chropowata faktura
Frida Kahlo	1907–1954	Autoportret jako zapis bólu i tożsamości
Tamara Łempicka	1898–1980	Art déco w malarstwie, portret nowoczesnej kobiety
Magdalena Abakanowicz	1930–2017	Tkanina wyprowadzona ze ściany w przestrzeń

Jak rozpoznać malarza po stylu

Kilka sygnałów, które wystarczą, żeby trafić z autorstwem w większości przypadków:

Krótkie, gęste, widoczne pociągnięcia i nienaturalny kolor — Van Gogh.
Twarz z profilu i en face jednocześnie — Picasso.
Jedno ostre światło, czarne tło, brud pod paznokciami — Caravaggio.
Zamglone przejścia bez konturu — Leonardo.
Rozmyte plamy barwne, plener, brak czerni — impresjoniści.
Złoto i ornament pokrywający tło — Klimt.
Miękkie, topniejące formy w pustym pejzażu — Dalí.
Prostokąty w kolorach podstawowych — Mondrian.

Najważniejsze dzieła sztuki — dziesięć, które zmieniły kierunek

Wenus z Willendorfu (ok. 25 000 p.n.e.) — pierwsza rzeźba figuralna.
Doryforos Polikleta (V w. p.n.e.) — kanon proporcji ciała.
Mozaiki z San Vitale (VI w.) — szczyt sztuki bizantyjskiej.
Ołtarz Wita Stwosza (1489) — realizm detalu przed renesansem.
Szkoła ateńska Rafaela (1511) — perspektywa jako narzędzie myślenia.
Powołanie św. Mateusza Caravaggia (1600) — światło jako narracja.
Las Meninas Velázqueza (1656) — obraz o patrzeniu.
Impresja, wschód słońca Moneta (1872) — nazwa całego nurtu.
Panny z Awinionu Picassa (1907) — koniec perspektywy renesansowej.
Czarny kwadrat Malewicza (1915) — granica, za którą nie ma już przedstawienia.

Gdzie zobaczyć oryginały w Polsce

Muzeum Narodowe w Warszawie — Matejko, Malczewski, sztuka średniowieczna, Faras.
Muzeum Narodowe w Krakowie i Sukiennice — polskie malarstwo XIX wieku w komplecie.
Muzeum Czartoryskich — „Dama z gronostajem” Leonarda.
Muzeum Sztuki w Łodzi — jedna z najstarszych kolekcji awangardy w Europie.
Muzeum Narodowe we Wrocławiu i Panorama Racławicka.
MOCAK w Krakowie i MSN w Warszawie — sztuka współczesna.

Reprodukcja daje kompozycję i kolor, ale nie daje skali ani faktury — a to często właśnie one decydują o wrażeniu. „Guernica” ma prawie osiem metrów szerokości; na ekranie tego nie widać.

Najczęściej zadawane pytania

Kto jest najsłynniejszym malarzem świata?

Najczęściej wskazuje się Leonarda da Vinci — głównie ze względu na rozpoznawalność „Mony Lisy”. W kategorii wpływu na sztukę XX wieku pierwsze miejsce zajmuje Picasso.

Jaki jest najpopularniejszy obraz na świecie?

„Mona Lisa” Leonarda da Vinci, w Luwrze. Ogląda ją około 10 milionów osób rocznie.

Kim byli najwięksi polscy malarze?

Jan Matejko, Józef Chełmoński, Jacek Malczewski, Olga Boznańska, Stanisław Wyspiański, Tamara Łempicka i Zdzisław Beksiński.

Kto namalował „Krzyk”?

Edvard Munch w 1893 roku. Obraz bywa mylnie przypisywany Van Goghowi.

Co to jest dry point?

Technika graficzna zwana suchą igłą — rysunek wykonuje się igłą bezpośrednio w metalowej płycie, bez trawienia kwasem.

Czytaj dalej

Od oglądania do malowania

Wszyscy z tej listy zaczynali od pierwszego płótna. Na warsztatach malowania przy winie prowadzący tłumaczy krok po kroku, jak zbudować obraz — od szkicu po ostatnie światło. Wychodzisz z własnym płótnem.

199 zł od osoby, materiały i wino w cenie. Osiem miast w Polsce.

Zobacz terminy warsztatów · Warsztaty dla grupy · Galeria prac