Pablo Picasso — biografia, okresy twórczości, żony i dzieci

Pablo Picasso żył 91 lat, stworzył blisko 50 tysięcy prac i zmieniał styl tak radykalnie, że jego dorobek wygląda jak dzieło kilku różnych artystów. Poniżej: biografia, okresy twórczości, żony i muzy, dzieci i wnuki, majątek oraz odpowiedź na pytania, które budzą najwięcej emocji.

Pablo Picasso — biografia w skrócie

Pełne imię Picassa brzmiało Pablo Diego José Francisco de Paula Juan Nepomuceno María de los Remedios Cipriano de la Santísima Trinidad Ruiz y Picasso — ciąg imion po świętych i krewnych. Podpisywał się nazwiskiem matki, bo „Picasso” brzmiało dla niego mocniej niż pospolite „Ruiz”.

Okresy twórczości Picassa

1. Okres błękitny (1901–1904) — monochromatyczny błękit, tematy nędzy, samotności i starości. Wywołany samobójstwem przyjaciela Carlesa Casagemasa. Najważniejsze dzieło: „Stary gitarzysta”.
2. Okres różowy (1904–1906) — ocieplenie palety, cyrk, arlekiny, akrobaci. Zbiega się ze związkiem z Fernande Olivier. Dzieło: „Rodzina komediantów”.
3. Okres afrykański (1907–1909) — inspiracja maskami z Afryki, uproszczenie twarzy do geometrycznej maski. Dzieło: „Panny z Awinionu”.
4. Kubizm analityczny (1909–1912) — rozbicie przedmiotu na fasety, paleta ograniczona do brązów i szarości.
5. Kubizm syntetyczny (1912–1919) — powrót koloru, kolaż, wklejane gazety i tapety.
6. Okres klasycyzujący (1918–1925) — monumentalne, spokojne postacie po podróży do Włoch.
7. Okres surrealizujący (1925–1937) — deformacja, agresja formy, wpływ Dory Maar i Marie-Thérèse Walter.
8. Późna twórczość (1946–1973) — ceramika, grafika, reinterpretacje Velázqueza i Maneta.

Żony, muzy i kochanki

Życie prywatne Picassa jest nierozerwalnie związane z jego stylem — zmiana partnerki niemal zawsze zbiegała się ze zmianą sposobu malowania.

Ile żon miał Picasso? Formalnie dwie — Olgę Chochłową i Jacqueline Roque. Pozostałe związki nie były małżeństwami, choć trwały latami.

Dzieci i wnuki Picassa

Picasso miał czworo dzieci z trzema kobietami:

• Paulo (Paul) — syn Olgi, ur. 1921.
• Maya (María de la Concepción) — córka Marie-Thérèse, ur. 1935.
• Claude — syn Françoise Gilot, ur. 1947, przez lata zarządzał prawami do spuścizny.
• Paloma — córka Françoise Gilot, ur. 1949, projektantka biżuterii dla Tiffany’ego.

Wnuki Picassa to m.in. Bernard Ruiz-Picasso (syn Paula), Marina Picasso — autorka krytycznej książki o dziadku, oraz Olivier Widmaier Picasso, syn Mayi, prawnik i biograf, autor wyważonych opracowań o rodzinie.

Majątek i spadek

Picasso zmarł bez testamentu, zostawiając około 45 tysięcy dzieł, pięć nieruchomości i znaczną gotówkę. Podział spadku zajął sześć lat i kosztował rodzinę fortunę w opłatach prawnych. Część dzieł przekazano państwu francuskiemu w rozliczeniu podatku spadkowego — z tego powstało Musée Picasso w Paryżu.

Czy Picasso był bogaty? Na starcie kariery — nie. W Paryżu na początku XX wieku żył w skrajnej biedzie, palił własnymi rysunkami w piecu. Bogaty stał się już przed czterdziestką i pozostał nim do końca życia; był jednym z pierwszych artystów, którzy dorobili się majątku za życia.

Styl Picassa — charakterystyka

Nie istnieje jeden styl Picassa i to jest jego cecha rozpoznawcza. Stałe elementy przez całą karierę:

• Rysunek jako podstawa — nawet najbardziej zdeformowane obrazy mają precyzyjną konstrukcję linearną.
• Deformacja jako narzędzie, nie efekt uboczny — zniekształcenie służy wyrażeniu.
• Wielość punktów widzenia — twarz z profilu i en face jednocześnie.
• Cytat i przetworzenie — całe cykle oparte na Velázquezie, Manecie, Delacroix.
• Szybkość — potrafił namalować obraz w jeden dzień i robił to przez siedemdziesiąt lat.

Picasso a Polska

W 1948 roku Picasso przyjechał do Polski na Światowy Kongres Intelektualistów w Obronie Pokoju we Wrocławiu. Odwiedził też Warszawę, Kraków i Auschwitz. Zostawił po sobie narysowaną bezpośrednio na ścianie mieszkania na warszawskim Muranowie syrenkę — legenda głosi, że rysunek zamalowano przy remoncie.

Kontrowersje

Współczesna recepcja Picassa nie da się oddzielić od pytania o jego stosunek do kobiet. Françoise Gilot i Marina Picasso opisywały go jako człowieka despotycznego i wyniszczającego dla otoczenia. Dwie kobiety z jego kręgu popełniły samobójstwo. To element biografii, który przez dekady był pomijany, a dziś stanowi stały punkt każdej poważnej dyskusji o artyście — obok, a nie zamiast, oceny jego dorobku.

Picasso przed Picassem — dzieciństwo i nauka

Ojciec Picassa, José Ruiz Blasco, był nauczycielem rysunku i to on prowadził pierwsze lekcje syna. Legenda mówi, że oddał mu pędzle, gdy chłopiec miał trzynaście lat, uznając, że został prześcignięty. Niezależnie od tego, ile w tym prawdy, faktem jest, że Picasso zdał egzamin do Akademii w Barcelonie w wieku czternastu lat, wykonując w jeden dzień zadanie, na które kandydaci mieli miesiąc.

To istotny kontekst dla późniejszych zarzutów o „bazgroły”: rysunek akademicki miał opanowany przed dorosłością. Późniejsza deformacja była wyborem, nie ograniczeniem.

Okres błękitny — skąd wziął się smutek

W lutym 1901 roku bliski przyjaciel Picassa, Carles Casagemas, zastrzelił się w paryskiej kawiarni po odrzuceniu przez kobietę. Przez kolejne trzy lata Picasso malował niemal wyłącznie w odcieniach błękitu: żebraków, niewidomych, matki z dziećmi, starców. „Stary gitarzysta” i „Życie” pochodzą z tego czasu.

Nakładała się na to skrajna bieda — Picasso mieszkał w nieogrzewanej pracowni i, jak wspominał, palił własnymi rysunkami, żeby się ogrzać. Błękit był też najtańszym pigmentem.

Picasso i polityka

Picasso wstąpił do Francuskiej Partii Komunistycznej w 1944 roku i pozostał jej członkiem do śmierci. Namalowana w 1949 roku litografia gołębicy stała się oficjalnym symbolem światowego ruchu pokoju — a jego córka, urodzona tego samego roku, dostała imię Paloma, czyli właśnie „gołębica”.

„Guernica” była jego najgłośniejszą wypowiedzią polityczną, ale nie jedyną: „Masakra w Korei” z 1951 roku jest jej bezpośrednią kontynuacją formalną i tematyczną.

Ile Picasso stworzył prac

Przy 78 latach czynnej pracy daje to średnio blisko dwie prace dziennie — przez całe dorosłe życie, bez przerw.

Muzea Picassa

• Musée Picasso, Paryż — kolekcja z rozliczenia podatku spadkowego, największa publiczna.
• Museu Picasso, Barcelona — wczesne prace i cykl „Las Meninas”.
• Museo Picasso, Malaga — w mieście urodzenia.
• Museu Picasso, Antibes — prace z powojennego okresu na Lazurowym Wybrzeżu.
• Reina Sofía, Madryt — „Guernica” ze szkicami przygotowawczymi.

Najczęściej zadawane pytania

Kiedy i gdzie urodził się Pablo Picasso?

25 października 1881 roku w Maladze w Hiszpanii. Zmarł 8 kwietnia 1973 roku w Mougins we Francji.

Jakie były okresy twórczości Picassa?

Błękitny, różowy, afrykański, kubizm analityczny i syntetyczny, klasycyzujący, surrealizujący oraz późna twórczość.

Ile dzieci miał Picasso?

Czworo: Paulo, Maya, Claude i Paloma — z trzema różnymi kobietami.

Ile żon miał Picasso?

Dwie: Olgę Chochłową i Jacqueline Roque. Pozostałe wieloletnie związki nie były małżeństwami.

Jakie było pełne imię Picassa?

Pablo Diego José Francisco de Paula Juan Nepomuceno María de los Remedios Cipriano de la Santísima Trinidad Ruiz y Picasso.

Na co chorował Picasso?

Zmarł na obrzęk płuc i niewydolność serca w wieku 91 lat. W ostatnich latach cierpiał też na postępujące problemy ze wzrokiem i słuchem.

Pablo Picasso — ciekawostki i najczęstsze pytania

Miejsce urodzenia: Picasso urodził się 25 października 1881 roku w Maladze, w Andaluzji, jako syn nauczyciela rysunku José Ruiza Blasco i Maríi Picasso López. Rodzina przeprowadziła się później do A Coruñi, a następnie do Barcelony, gdzie zaczęła się jego formalna edukacja artystyczna. Zmarł 8 kwietnia 1973 roku w Mougins we Francji.

• Pełne imię — nadane na chrzcie było wyjątkowo długie i zawierało imiona świętych oraz krewnych. W dorosłym życiu artysta podpisywał się nazwiskiem matki: Picasso.
• Wczesny talent — pierwsze lekcje rysunku dostał od ojca. Jego wczesne prace akademickie pokazują warsztat, który dopiero później świadomie porzucił na rzecz kubizmu.
• Płodność twórcza — pozostawił po sobie dziesiątki tysięcy prac: obrazy, rysunki, grafiki, rzeźby i ceramikę. To jeden z najbardziej produktywnych artystów w historii.
• Nie tylko malarz — pisał również wiersze i sztuki teatralne, zwłaszcza w latach 30. i 40.
• Guernica — najbardziej rozpoznawalne dzieło o wymowie antywojennej, powstało w 1937 roku jako reakcja na bombardowanie baskijskiego miasteczka.
• Okresy twórczości — błękitny, różowy, iberyjski, kubizm analityczny i syntetyczny, neoklasycyzm, surrealizm. Każdy z nich to osobny język formalny.

Czytaj dalej

• Picasso — obrazy, kubizm i Guernica
• Najsłynniejsi malarze i ich dzieła
• Sztuka nowoczesna i współczesna

Od oglądania do malowania

Picasso mówił, że każde dziecko jest artystą — problem zaczyna się później. Na warsztatach malowania przy winie prowadzący tłumaczy krok po kroku, jak zbudować obraz — od szkicu po ostatnie światło. Wychodzisz z własnym płótnem.

199 zł od osoby, materiały i wino w cenie. Osiem miast w Polsce.

Zobacz terminy warsztatów · Warsztaty dla grupy · Galeria prac